Na enkele moeilijke jaren stabiliseert de biomarkt. Zowel in Vlaanderen als in de buurlanden herneemt de vraag naar bioproducten en groeit de markt opnieuw met ongeveer tien procent per jaar. Die hernieuwde dynamiek biedt perspectief voor landbouwers die een omschakeling overwegen, al blijft een goede marktverkenning cruciaal. Dat was een van de centrale conclusies op de zesde trefdag biologische landbouw bij Inagro.

"Biologische boeren zwemmen voor de stroom uit, niet ertegenin." Zo opende gedeputeerde Bart Naeyaert de zesde trefdag biologische landbouw op 5 maart bij Inagro. Ruim 600 biologische boeren bewijzen dat ook in een intensieve regio als Vlaanderen biologische landbouw mogelijk is. 

• Nieuwe starters van buiten de landbouw zorgen voor frisse verbindingen tussen boer en consument, onder meer via CSA‑boerderijen
• terwijl in de lange keten volop technische innovaties ontstaan rond mechanische onkruidbeheersing en bodembeheer.

De trefdag bracht landbouwers, adviseurs en ketenpartners samen om te verkennen hoe de biomarkt zich herstelt na enkele moeilijke jaren en welke kansen dat biedt voor wie een omschakeling overweegt. 

Biologische markt groeit opnieuw

Paul Verbeke, ketenmanager biologische landbouw bij Bioforum, schetste tijdens de trefdag de actuele markttrends. Het biologische areaal in Vlaanderen blijft al vijf jaar stabiel, een rechtstreeks gevolg van de verminderde koopkracht na de oorlog in Oekraïne. Die economische druk zorgde in 2022 ook voor een tijdelijke dip in de consumptie van bioproducten.

Ondertussen trekt de vraag opnieuw aan. De biomarkt groeit de voorbije twee jaar weer met ongeveer 10 procent per jaar, een ritme dat vergelijkbaar is met de situatie vóór de crisis én met de evolutie in de buurlanden. Die hernieuwde stabiliteit vertaalt zich in meer vertrouwen binnen de keten, waardoor er opnieuw voorzichtig ruimte ontstaat voor groei aan de productiezijde. Drie stakeholders in de veehouderij traden deze vaststelling bij.

Biomilk.be ziet opnieuw ruimte voor nieuwe leden

Annelies Wybo, die samen met haar man een biologisch melkveebedrijf uitbaat in Ruddervoorde, schetste de situatie binnen de biologische melkveehouderij. Als bestuurder bij Biomilk.be gaf ze mee dat de coöperatie vandaag melk ophaalt bij zo’n 40 biologische melkveehouders in België en levert aan diverse verwerkers in binnen‑ en buitenland.

Met een stabiele melkprijs van ongeveer 60 euro per 100 liter komt de kaap van 20 miljoen liter in zicht. Na enkele moeilijke jaren kijkt Biomilk opnieuw voorzichtig positief naar de toekomst en is er terug ruimte voor enkele nieuwe leden.

Biovar.be bouwt aan stabiele biologische varkensketen

De familie Haeck, bekend binnen de varkenshouderij, startte in 2019 op vraag van een retailklant met een biologische tak onder de naam Biovar. Ze combineren eigen teelt met een netwerk van samenwerkingen met biologische varkenshouders en willen zo een duurzame, stabiele varkensfilière uitbouwen

“Een evenwichtige vierkantswaarding blijft de grootste uitdaging,” benadrukte Wim Haeck. “Hoe beter we daarin slagen, hoe meer ontwikkelingskansen voor de biologische varkenshouderij. We staan open voor nieuwe samenwerkingen, telkens op maat uitgewerkt.”

Plukon: vraag naar biologische vleeskippen neemt toe

Ook in de pluimveesector is er beweging. “De pluimveehouderij groeit, en de biologische pluimveehouderij groeit mee,” lichtte Stijn Vanackere (Plukon) toe. Hoewel bio een niche blijft, past het volgens hem perfect in de visie van Plukon om hoogwaardige, verse kipproducten aan te bieden.

Het bedrijf zoekt actief naar nieuwe stallen voor biologische vleeskippen en zet in op transparante, duurzame samenwerkingen op lange termijn.

Strakke regie in biologische groenten en aardappelen

Jan Groen moest met zijn naam haast wel in de biologische groentewereld terechtkomen, grapte hij bij het begin van zijn bijdrage. Zo’n 25 jaar geleden richtte hij het handelsbedrijf Green Organics op. Vanaf het begin zocht hij naar een organisatievorm die het beste van twee werelden combineert: de slagkracht van een private onderneming én de verbondenheid en transparantie van een coöperatie.

• Vandaag werkt Green Organics samen met ongeveer 150 telers en verhandelde het bedrijf in 2023 ruim 75.000 ton biologische groenten, fruit en aardappelen.
• Directe lijnen, impactgedreven ondernemerschap en een nauwkeurige afstemming tussen vraag en aanbod vormen de kern van hun aanpak. Van teeltplanning tot oogst en levering: elke stap in de keten wordt strak georganiseerd, zodat zowel teler als klant op een stabiel en betrouwbaar systeem kunnen rekenen.

"De kunst van afstemmen van het aanbod en de vraag bepaalt hoe goed en duurzaam we het met z’n allen doen" benadrukt Jan Groen. Impactgedreven ondernemerschap schuift Jan ook niet onder stoelen of banken. De wereld staat, soms letterlijk, in brand. De verenigde naties stelde 17 doelen voor duurzame ontwikkeling richting 2030 op. Biologische landbouw versterkt voor 6 doelen de positieve impact en reduceert voor 7 doelen de negatieve impact. Daar kan je niet om heen! 50% minder bemesting en energieverbruik, 50% meer biodiversiteit, meer dierenwelzijn: Waar wacht je op?

Met “Together we care” vat Green Organics die missie samen in drie woorden. Het bedrijf blijft inzetten op een volledig biologische agrarische keten en wil daarin zijn rol als marktleider blijven waarmaken.

Met bio meer erkenning van de maatschappij

Het panelgesprek met melkveehouder Johan Boussemaere, akkerbouw‑ en groenteteler Kevin Beddeleem en Inagro‑adviseur Lieven Delanote vormde het slotstuk van de trefdag. Beide landbouwers blikten terug op hun eigen traject richting biologische landbouw.

Omschakelingstraject van melkveehouder Johan

Voor Johan en zijn vrouw Isabel was de afschaffing van het melkquotum een kantelpunt. De evolutie naar meer dieren en minder weidegang strookte niet langer met hun bedrijfsfilosofie.“Weidegang hoort bij melkveehouderij,” vertelde Johan. 

Na lang wikken en wegen vonden ze in de biologische landbouw een kader dat beter aansloot bij hun waarden. In 2016 startten ze met de omschakeling: eerst de ruwvoerproductie, vervolgens (na twaalf maanden) de dieren. Achttien maanden later konden ze officieel biologisch melken.

Omschakelingstraject akkerbouw- en groenteteler Kevin Beddeleem

Kevin Beddeleem werkte eerst een tiental jaar in de landbouwmechanisatie voor hij het bedrijf van zijn ouders vervoegde. In 2019 stapte hij in, op een moment dat er nood was aan een inkomen voor twee gezinnen. Zijn technische interesse bracht hem bij biologische groenteteelt, waar mechanische onkruidbestrijding en kennis van machines grote troeven zijn. Zijn advies aan starters? Kijk breed rond bij andere bioboeren, verken de markt en laat je begeleiden. Tijdens zijn omschakeling, en nog steeds, kan hij rekenen op de ondersteuning van adviseur Lieven Delanote van Inagro.

Voor Johan en Isabel betekende omschakelen ook loskomen van hun vertrouwde omgeving en zoekende zijn naar nieuwe collega’s en inzichten. Kevin ervaarde dat iets minder, omdat hij meteen binnen bio startte. Beiden benadrukken echter hoe waardevol de collegialiteit binnen de biowereld is. Daarnaast doet ook de positieve waardering van gangbare collega’s deugd, net als de warme gesprekken aan de schoolpoort wanneer ze hun kinderen ophalen. Zowel Kevin als Johan zijn duidelijk: biologische landbouw krijgt steeds meer erkenning vanuit de maatschappij, en dat geeft vertrouwen om verder vooruit te kijken.

Wil jij verder groeien in biologische landbouw of omschakelen? Wil je meer weten over biologische landbouw? Of heb je vragen rond omschakeling? Neem contact op met Inagro!

In dit nieuwsbericht lees je meer over het adviesaanbod in biologische landbouw van de Vlaamse proefcentra.

Meer info?
lieven.delanote@inagro.be

De trefdag biologische landbouw werd georganiseerd door Inagro in samenwerking met Bioforum, ABS, Boerenbond en de Vlaamse overheid.