Charlotte blikt in deze Bio Boeren Blog van september alvast terug op het leerrijke seizoen en kijkt uit naar het komende najaar. Ze brengt verder een kleine ode aan Jen, die voor haar een inspiratiebron is. Lees ook de vorige blog van Charlotte.

Bij Perkuus, gelegen op de grens tussen Brussel en het Pajottenland, telen Hilde en Charlotte sinds 2022 op biologische wijze een breed gamma aan seizoensgroenten. Een deel van de groenten gaat naar de CSA waar ze vanaf dit jaar voor 315 Volwassen Equivalenten telen. Daarnaast werken ze samen met professionele partners waaronder The Barn en E-farmz, maar ook collega-telers. Hilde en Charlotte – bijgestaan door een team van twee seizoensarbeiders en vaak een landwijzerstagiaire – gaan voor samen voedend boeren.

Al doende leert men

Terwijl ik deze tekst schrijf zit ik op de trein van Lausanne naar Parijs en glijden de landschappen voorbij.

Rijke vruchtbare valleien langs rivieren wisselen af met monoculturen, wijnvelden en ja … soms plots een biologisch groenteveld - twee mensen op een plantmachine :-). Graag zou ik dan willen roepen “Stoooooop, kunnen we even gaan kijken" - ronddwalen op een andere “zen hof”.

Terwijl ik een laatste blik werp op het meer van Genève denk ik aan ons eigen veld.

Ik hoop op een rijke najaar oogst na een pittige zomer. Wij verloren wel wat plantgoed tijdens die hittegolven. Sla die wegbrandde, grote uitval in de winterkolen, boontjes die maar niet opkwamen, tomaten die piekten en stilvielen… .

De “gewone” manier van werken - werkte niet meer.

Ons plantgoed dat toekomt en we graag in één trek de grond in willen - verschrompelde onder de zon of groeide in sneltempo uit tot giga-plantjes. Aanpassen dan maar - gefaseerd planten - enkel waar we de komende uren water konden geven en meteen afdekken met howicovers.

Dat water geven werd een grotere en grotere noodzaak naarmate de zomer vorderde. Op ons hoofdveld gebruikten we ‘s nachts sprinklers op de pas aangeplante bedden. Overdag gingen we over naar de t-tapes. Veel werk en focus, want elk gemiste kans om water te geven kon betekenen dat het geplante of gezaaide gewas het niet haalde of verliezen toonde.

Onze externe velden hebben geen of zeer beperkte toegang tot water. Het aan- en afrijden met watervaten bleek al snel onhaalbaar qua tijd.

’t Ging niet allemaal slecht. Boer Bricoleur Bert werkte een frontschoffel voor ons uit en die maakte dat we – met leertijd, lees: al eens wat meters prei afsnijden ;-) – beter en beter het onkruid kunnen bijhouden!

We leerden bij - al doende - door dingen te testen en door onze planning en manier van werken aan te passen, knopen door te hakken en … los te laten dat sommige dingen niet gelukt waren. Nu september aanbreekt komt er stilaan weer meer ruimte voor andere vormen van leren.

Stilaan tijd om terug van ons eigen veld te komen - eens op bezoek te gaan bij collega’s. Deel te nemen aan leernetwerken. Een persoonlijk advies aan te vragen of vormingen te volgen.

En dan, als de dagen nog korter worden, duik ik al eens graag met m’n neus in de boeken.

Van mijn collega Hilde leer ik dat soms gewoon doen ook een mooie optie is. Het (nog) niet altijd helemaal weten, maar een seizoen dat van start gaat of een knoop die doorgehakt moet worden - soms is het vooruit gaan om later dan terug te blikken en bij te leren.

Samen voedend boeren - een samenvatting van hoe we in de landbouw willen staan.

Komende maanden kijk ik er alvast naar uit om me te voeden…

…Via de intervisiegroep onder begeleiding van Ineke Docx. Waar we om de zoveel maand samenkomen met een groepje boerinnen, telkens op een ander veld - tijd en ruimte maken voor een leervraag van iemand uit de groep

… Via de bijeenkomsten van het CSA-netwerk. Bijleren maar vooral uitwisselen met collega’s en mekaar beter leren kennen zodat je ook tijdens het seizoen iemand kan opbellen met een vraag of om je hart te luchten

… bijeenkomsten allerlei natuurlijk want ook via bioforum, boerenforum, ccbt,… worden er boeiende onderwerpen aangehaald.

… Een oogstfeest meepikken op het veld van een ander, gewoon eens op bezoek gaan bij collega’s of zelf koffiezetten voor bezoekers.

… De studiereis naar Zwitserland van CCBT in oktober gaf me meteen goesting om mee te gaan. Benieuwd wie er nog mee z’n koffers mag pakken en op ontdekkingsreis gaan naar… oh daar zullen ze weer voorbijkomen - die Zwitserse landschappen en meren!

… Boeken lezen - op m’n lijstje alvast nog eens herlezen 'The Greenhouse & Hoophouse Grower’s Handbook' maar ook graag - op een andere manier - voedende boeken zoals 'Boerenleven' van James Rebanks.

… en vooral met mijn veldpartner Hilde plannen smeden voor de toekomst! Bomen snoeien, teeltplannen bijschaven, rommel opruimen, ons veld verder vorm geven, ons verdiepen in cijfers, … Klaarstomen voor een nieuw seizoen.

Ik mocht deze blog overnemen van Jen die bijna op pensioen gaat.

Een van mijn stages voor Landwijzer was op de Witte Beek. Wat ik me steeds herinner was Jen’s energie om bij te leren, dingen te begrijpen en in eigen woorden te kunnen uitleggen. Op zoek gaan naar hoe we het beter kunnen aanpakken of je gewoon ook eens helemaal verdiepen in iets wat je boeit of mooi vindt.

Deze foto is voor mij nog steeds een waardevolle herinnering aan die stagetijd. We gingen zitten tussen de tomaten en Jen nam datzelfde boek - waarin ik nog eens ga lezen komende winter - erbij. Voor we de tomaten gingen snoeien, stonden we even stil en verdiepten we ons in tomaten-theorie. Ik leerde van Jen in mijn eigen woorden uitleggen hoe iets werkt - van tomatenteelt tot begrijpen hoe een machine achter de tractor werkt.

Tijdens drukke piekmomenten denk ik soms terug aan die foto. En herinner mezelf eraan dat ook dan stilstaan - en na het herlezen van eigen notities, een boek of kort telefoontje - in mijn eigen woorden terug helder te zien hoe ik het ging aanpakken of hoe iets werkt.

Afgelopen seizoen gaf ons rijkelijk stof tot nadenken en samen leren hoe we kunnen blijven rechtstaan in zo’n extreme tijden.

Samen voedend boeren

Ik wens jullie een najaar vol ontmoetingen, goeie boeken, nieuwe inzichten en ook genoeg zalige rust!

En aan Jen, merci! Benieuwd wat voor moois en boeiend er op je pad zal komen.

Charlotte Vandendriessche

Wil je graag reageren op de blog? Stuur Charlotte een mailtje!