Bio Boeren Blog - november 2026 - Helen Defever
In deze Bio Boeren Blog van november blikt Helen terug op bloemenplukseizoen 2026, waarin ze als teler keuzes moest maken. Daarnaast neemt ze ons mee in de wondere wereld van de dahlia's, die voorkomen in onnoembaar veel kleurrijke variaties.
Wat in 2012 klein begon met enkele bloembedden tussen de groenten, groeide in enkele jaren uit tot een bloeiend, zelfstandig bloemenplukveld in Leuven. Gedreven door een passie voor hun schoonheid, de vreugde van het bloemenplukken en de wens om die vreugde met anderen te delen, bouwde Helen dit eerste experiment uit tot een zelfplukveld met biologisch gecertificeerde snijbloemen. In 2016 kreeg dit initiatief zijn eigen naam: ‘t Plukgeluk. Ondertussen werkt ook echtgenoot Chris mee en is Isabelle vaste medewerkster.
Het is half november en de nachtvorst is vorige week langs ons bloemenveld gepasseerd. Officieel is 31 oktober het einde van het bloemenplukseizoen, maar ik kan het na al die jaren nog steeds niet over mijn hart krijgen om dan meteen de klepelmaaier boven te halen en het mes te zetten in de dahlia’s die dan vaak nog staan te bloeien. Plukkers die al wat jaren meedraaien, weten dat en kwamen afgelopen dagen toch nog hun geluk beproeven en een laatste babbeltje slaan… vertellen hoe ze van het seizoen genoten hebben, wat hun favoriete momenten waren… Zij hebben een seizoen lang bloemenpracht geoogst, nu oogsten wij hun dankbaarheid, een hartverwarmende wisselwerking.
Maar nu is het dus voorbij… bloemenplukseizoen 2026.
Voor ons rest nog de jaarlijks weerkerende laatste race tegen de tijd om:
- dahlia’s gerooid te krijgen en vorstvrij op te slaan voor de winter,
- nog een late groenbemester in te zaaien op hoop van zegen,
- tulpenbollen en ranonkels te planten voor de lente,
- en waar geen groenbemester meer lukt of bloemen geplant, dekken we de bedden af met een dik pak bladeren als een mulchdekentje en voedselpakket voor het bodemleven.
Seizoen 2026 zal in mijn geheugen blijven hangen als eentje met een schitterend en vroeg voorjaar met de perfecte afwisseling van zon en regen en een feest aan ranonkels in onze kleine tunnelserre, maar vooral toch ook met de heetste en droogste zomer die ik als bloementeler al meemaakte. De klimaatontwrichting is al langer een feit. Maar dit jaar kroop ze dichter onder mijn vel dan ooit… door de branden en rampspoed overal in de wereld en concreet onze eigen, verhoudingsgewijs piepkleine klimaatzorg op het veld toen ook bij ons de waterreserve op raakte zonder vooruitzicht op regen.
Toen moesten we keuzes maken. Welke bloembedden houden we in leven en welke geven we op? De keuze was relatief snel gemaakt. We zagen in deze extreme omstandigheden duidelijk de positieve effecten van koolstofopbouw in onze bodem. Door te werken met een combinatie van mulch van groenbemester, blad en compost, werd het weinige water beter vastgehouden in de bodem. Sommige bedden kregen door omstandigheden de laatste jaren meer toebedeeld dan andere en dat verschil was merkbaar! Dit in combinatie met het toevallige en gelukkige effect van een hoge haag op voldoende afstand (ca. 4m) aan de zuidwestkant van het veld, markeerde de bloembedden die het best de hitte en droogte weerstonden. Zo zouden we planten op deze drie bedden van 100 m in leven houden om een minimaal bloemenaanbod aan onze deelnemers te garanderen.
En toen kwam er dat verlossende beetje regen half augustus. Misschien omdat alles zo op scherp gezet was, misschien omdat de regen nét op tijd kwam,… veerde het veld weer op. De graspaden waren in een mum van tijd weer groen. Kwijnende planten herpakten zich en gingen alsnog bloeien… Wat een veerkracht toonde de natuur! De kampioenen waren dit jaar wel de dahlia’s… op een perceel dat de vier voorgaande jaren in rust gelegen had onder een (spontane) kruidenrijke grasvegetatie. Toeval? Ik denk het niet.
Zij stond er dus, in al haar pracht en praal, ondanks droogte en hitte tot grote vreugde van onze plukkers. Wij stonden erbij en keken er naar en onze harten maakten sprongetjes. Daarom wil ik jullie even meenemen in de wondere wereld van de dahlia en zo nog even een vleugje zomer je huis binnen brengen.
Dahlia’s zijn afkomstig uit Mexico, echte zonnekloppers dus. Ze groeien uit dikke aardappelachtige knollen die maar matig winterhard zijn. Daarom halen we de bollen elk jaar na de eerste nachtvorst uit de grond, stockeren ze op een koele (ideaal is tussen 4 en 10°C), droge, tochtvrije, donkere plek. Wij leggen ze met aarde aan de knol in veenmankisten (de zandleemgrond werkt als vochtregulerende beschermlaag rond de knollen) in de kleine kelder van ons boshuis. Maar er zijn tig mogelijke opbergwijzen en het lijkt wel dat elke dahliakweker er een andere methode op na houdt. Een flinke, late winterklus is het splitsen van de knollen, dé manier om je voorraad te vermeerderen, al dan niet voor verkoop. In de lente, in theorie rond half mei na de IJsheiligen, gaan ze de grond weer in. Ze houden van een rijke, goed doorlatende plek in volle zon. Wanneer de jonge plant twee of drie bladparen heeft gevormd, toppen we de plant door de hoofdstengels af te knippen. Zo stimuleren we de plant om meer zijscheuten te maken wat resulteert in meer en langere bloeistengels.
Wanneer je ze meteen buiten plant in volle grond, zonder voortrekken in potten in de serre, bloeien ze vanaf eind juli/begin augustus. Door uitgebloeide bloemen systematisch weg te knippen (deadheaden), waarborg je een continue bloei die doorgaat tot de eerste nachtvorst. Dan is de cirkel rond.
Er zijn dahlia’s in onnoembaar veel kleurrijke variaties. Ze worden ingedeeld op basis van hun vorm. Ik pluk er enkel voor je uit mijn boeket.
De enkelvoudige dahlia’s hebben een open bloemvorm. Ik vind ze prachtig in hun eenvoud, jammer dat ze niet zo goed op vaas houden. Mogelijks heeft dat te maken met het feit dat ze vaak snel bestoven worden omdat hun hart zo toegankelijk is voor bestuivende insecten. En eens een bloem bestoven is, zit haar werk erop, mag ze verwelken en gaat de energie naar vorming van zaad voor het voortbestaan van de soort. Er gaat geen kruimel energie verloren. De natuur zit zo ingenieus in elkaar!
Bol- en pompondahlia’s zijn kleine of grote ronde ballen wanneer ze helemaal open zijn. Op het juiste moment geplukt , wanneer ze tot een halve bol ontloken zijn, behoren ze tot de langst houdbare vorm. De beste werkpaarden gezien door de ogen van de florist.
Collarette of halskraag-dahlia’s hebben een krans van grote bloembladeren rond een kransje van kleinere, vaak in een andere kleur die er uitzien als een kraagje.
Er zijn ook de decoratieve dahlia’s groot (dinerplate) en kleiner, waterlelie dahlia’s, cactussen, anemoondahlia’s, kogeldahlia’s die erg lijken op de pomponnen maar met een iets meer open balstructuur… De namen verklappen telkens iets over de vorm van de bloem.
Bij het uitkiezen van bijgevoegde foto’s, ga ik door tientallen beelden en komt de zomerse overvloed me weer even voor ogen en kijk ik met een al bij al positief gevoel terug op een heel bijzonder seizoen. Dankbaar dat het ons weer gelukt is.
Op dit moment zijn mijn geest en lijf moe en kijk ik uit naar de bladerenzak om in te kruipen voor de winterslaap, de voedingsbodem om nieuwe plannen en ideeën te laten groeien voor volgend seizoen.
Ik wens jullie allen een welverdiende winterrust, maar blijf nog even wakker want hopelijk zien we elkaar nog binnenkort op de CSA conferentie!
Helen Defever
Wil je graag reageren op de blog? Stuur Helen een mailtje!