De relatie tussen bladluizen en (stikstof)bemesting is veelbesproken. Het verband tussen hoge stikstofniveaus en een sterkere groei van bladluispopulaties is vrij algemeen erkend en in veel onderzoek al aangetoond. Anderzijds is voldoende stikstof belangrijk voor een goede productie en kwaliteit. Soms zien we bovendien dat de bladluis-problemen wegblijven bij sterke planten die goed bemest worden en net opduiken bij planten die achterblijven in groei waarbij de weerstand minder hoog is.

In 2026 en 2027 gaan het Proefstation voor de Groenteteelt en Inagro deze relatie verder onderzoeken in praktijkomstandigheden bij teelten van sla en kolen, in het CCBT-project N-Link. We hopen zo om meer inzicht te krijgen in deze mogelijke bouwsteen van de bladluisbeheersing.

Niet alleen totale stikstofniveau van belang bij bladluizen

Het verband tussen stikstof en bladluis is namelijk complexer en de totale hoeveelheid stikstof die een plant ter beschikking heeft is niet altijd (of niet alleen) bepalend in dit verhaal. Ook de stikstofvorm, de snelheid waarmee het opgenomen of ingebouwd kan worden en de balans met andere nutriënten spelen ongetwijfeld een rol.

Het is aangetoond dat bladluizen meer aangetrokken zijn tot planten met een hoger stikstofniveau, en verder is het vooral de samenstelling van het plantsap in de vaatbundels. In die samenstelling spelen enerzijds aminozuren een rol, die een rechtstreeks verband houden met de stikstofcyclus, en anderzijds ook osmotische druk. Bij een optimale fotosynthese (onrechtstreeks verband met de bemesting) is deze osmotische druk hoger, wat de groei van bladluizen afremt. Deze osmotische druk kan ingeschat worden via brixmetingen.

Deze verbanden zijn al vaak in fundamenteel onderzoek bestudeerd, maar we willen nagaan in hoeverre deze in de praktijk ook aan te tonen zijn en een rol kunnen spelen in het management van een teler.

Praktijkproeven met verschillende vormen en methoden van bemesten

In de proeven op het Proefstation en Inagro trachten we te achterhalen of en hoe de bemesting van een teler een invloed heeft op de bladluisontwikkeling. We stellen ons daarbij verschillende vragen, die de proefresultaten hopelijk kunnen beantwoorden:

• Welke invloed heeft de totale hoeveelheid stikstofbemesting op de bladluisaantasting? En zien we die verschillen enkel bij extremen of ook in praktijkrelevante situaties?
• Welke invloed heeft de snelheid van vrijstelling van anorganische stikstofvormen op de bladluisaantasting?
• Welke invloed heeft de timing van het toedienen van de meststof op de bladluisaantasting? En heeft fractionering van de toediening een invloed?
• Is er een verschillende invloed tussen dierlijke en plantaardige meststoffen op de bladluis-aantasting?
• Welke invloed heeft de toevoeging van kaliumbemesting op de bladluisaantasting ten opzichte van een bemesting met bijna enkel stikstof?
• Welke invloed heeft bemesting in de vorm van aminozuren of eiwithydrolysaten via bladbemesting of fertigatie op de bladluisaantasting?

Ook interacties met belangrijke factoren zoals het ras en irrigatie nemen we mee in het onderzoek.

Binnen het onderzoek zullen we ook brixwaarden bepalen van de verschillende objecten en plantsapanalyses uitvoeren, om ook daar meer inzichten in te krijgen.

Meer info?
sander.fleerakkers@proefstation.be
joran.barbry@inagro.be