Gezocht: enthousiaste telers om te starten met autochtone zaadteelt

16/02/2026

Catherine Vanden Bussche (VLM)

Autochtone plantensoorten spelen een cruciale rol in gezonde ecosystemen doordat ze beter zijn aangepast aan lokale omstandigheden. Ze zijn nauw afgestemd op bestuivers, bodemleven en andere soorten, en vormen daardoor een essentiële basis voor succesvol natuurbehoud en natuurherstel. Helaas is het aanbod zaden van deze soorten in België vandaag quasi onbestaand.

Daar wil het Interreg North Sea-project EXPBIO verandering in brengen. Dit project wil plantenbiodiversiteit herstellen en versterken door lokaal geproduceerde zaden beter beschikbaar te maken en het draagvlak voor natuurbehoud te vergroten.

Teeltfiches voor zaadteelt van autochtone planten

In 2025 zette praktijkcentrum Viaverda binnen dit project al een eerste stap door autochtone plantensoorten te vermeerderen. Het rapport hiervan vind je terug via deze link. Het rapport werd opgemaakt na een jaar opkweek van 15 wilde plantensoorten en bundelt praktische tips. De volledige teeltcyclus wordt beschreven: van zaadselectie, opkweek (rechtstreekse zaai, trayplanten), uitplant en onkruidbeheersing tot oogst, drogen, schonen en bewaren van de zaden.

De opgedane ervaringen zijn vertaald in praktische teeltfiches per soort (vanaf pagina 49), met duidelijke instructies voor alle stappen in het proces. Zo krijgen geïnteresseerde telers concrete handvatten om met de zaadproductie van autochtone planten te starten, met als doel de beschikbaarheid van streekeigen zaad te bekomen voor agromilieumaatregelen en beheerovereenkomsten.

Om dit verder uit te bouwen, lanceren de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) en de Plantentuin Meise nu samen een oproep. Ze zoeken gemotiveerde telers en zaadverdelers die mee willen werken aan de uitbouw van een lokaal aanbod van autochtone zaden.

Wie zoeken we?

We richten ons tot zaadvermeerderaars, zaadverdelers of landbouwers die:

willen starten met de teelt van autochtone zaden zonder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen
willen bijdragen aan de lokale beschikbaarheid van kwalitatief uitgangsmateriaal
zin hebben om bij te leren, te experimenteren en kennis te delen

Ervaring met zaadvermeerdering is een pluspunt, maar geen vereiste. Enthousiasme en motivatie om met autochtone zaadteelt aan de slag te gaan, zijn doorslaggevend.

Wat biedt deze oproep?

Geselecteerde deelnemers kunnen rekenen op:

Startmateriaal van autochtone plantensoorten om zelf verder te vermeerderen
Ondersteuning en kennisuitwisseling binnen een lerend netwerk van andere zadentelers/ verdelers
De kans om in te spelen op een groeiende vraag naar autochtone zaden
Praktische inzichten in teelt, oogst en verwerking van zaden
Een concrete bijdrage aan natuurherstel en meer autochtone plantendiversiteit in Vlaanderen

Wat verwachten we van kandidaten?

Om in aanmerking te komen voor selectie vragen we een duidelijk en haalbaar plan van aanpak. Daarin beschrijf je hoe je de zaadteelt wil aanpakken. Het plan bevat minstens:

geplande zaaidata en timing doorheen het teeltseizoen
de gekozen zaaimethode (bv. vollegrond, vals zaaibed, mechanisch of manueel…)
onderhoud van de percelen (onkruidbeheer, bemesting, irrigatie indien van toepassing)
oogstmethoden
eventuele aandachtspunten rond verwerking en opslag van zaden

Het plan toont aan dat je gemotiveerd bent om te starten, bereid bent om bij te leren en ervaringen te delen binnen het lerend netwerk.

Hoe gaat het verder?

Bezorg je uitgewerkt plan van aanpak en inschrijvingsformulier ten laatste op 22 februari via mail.
Het inschrijvingsformulier vind je door te klikken op deze link: inschrijvingsformulier.
Het reglement van de oproep vind je door te klikken op deze link: reglement van oproep.
In de week van 2 maart laten we weten of je geselecteerd bent.
De zaden zijn onmiddellijk daarna beschikbaar.
Inzaaien kan dus vanaf voorjaar 2026.

VLM en Plantentuin Meise hebben samen een webinar georganiseerd waarin de oproep stap voor stap wordt toegelicht. Je kunt de opname hiervan herbekijken op het YouTube-kanaal van de Vlaamse Landmaatschappij via deze link.