Schade door wantsen neemt de laatste jaren sterk toe in de biologische groente-, fruit- en sierteelt. Soorten zoals de zuidelijke groene stinkwants, de bruingemarmerde stinkwants en verschillende schaduwwantsen worden steeds vaker aangetroffen in serres, tunnels en openluchtteelten. Ze veroorzaken kwaliteitsverlies aan vruchten, bloemen en planten en zijn bovendien moeilijk te bestrijden. Vangsystemen zijn vaak onvoldoende doeltreffend, waardoor telers de insecten regelmatig handmatig moeten verwijderen. Dat is erg arbeidsintensief en is geen duurzame oplossing.

In het CCBT-project BIOWANTS bundelen Viaverda en Inagro daarom de krachten om biotelers op te leiden in het herkennen, monitoren en beheersen van schadelijke wantsen. Het project loopt van 15 januari 2026 tot 31 december 2027 en wil praktische output creëren die onmiddellijk inzetbaar is op het landbouwbedrijf.

Schadelijke van nuttige wantsen onderscheiden

Niet alle wantsen zijn schadelijk. Sommige soorten zijn zelfs belangrijke natuurlijke vijanden van plaaginsecten. Toch blijkt het in de praktijk vaak moeilijk om beide groepen van elkaar te onderscheiden. Hierdoor bestaat het risico dat nuttige soorten onbedoeld worden bestreden. BIOWANTS wil telers helpen om sneller en correcter te bepalen welke wantsen ze aantreffen.

Tijdens het project worden waarnemingen uit biologische groente-, fruit- en sierteelten geregistreerd. Daarbij brengen we niet alleen de aanwezige soorten in kaart, maar volgen we ook hun ontwikkeling, verspreiding en veroorzaakte schade op.

Op basis van deze praktijkervaring ontwikkelen we een overzichtelijke wantsenwijzer met foto's, herkenningskenmerken en informatie over schadelijke en nuttige soorten. Ook zullen 5 extra plaagfiches opgesteld worden zoals deze fiche van de zuidelijke groene stinkwants die al ontwikkeld werd in het project Waarnemingen & Waarschuwingen BIO.

Monitoring als basis voor gerichte beheersing

Een goede beheersing begint met een goede monitoring. Daarom werkt het project een praktisch monitoringsprotocol uit dat telers kunnen gebruiken om te achterhalen waar en wanneer ze het voorkomen van wantsen best moeten opvolgen.

In het eerste jaar, monitoren we zowel bij telers in de biologische groententeelt in openlucht en tunnels, maar ook bij bio bloemen telers.

De verzamelde waarnemingen worden gekoppeld aan bestaande waarschuwingssystemen zoals waarnemingen en waarschuwingen bio groenten of via “waarschuwingen sierteelt” en “Bio bedrijfsnetwerk Bio bloemen”. Op die manier worden telers tijdig geïnformeerd wanneer bepaalde soorten opduiken. Daarnaast ontstaat een beter beeld van de verspreiding van de verschillende wantsensoorten in Vlaanderen.

Praktijkproeven met biologische beheersmaatregelen

Naast monitoring onderzoekt BIOWANTS ook welke beheersmaatregelen perspectief bieden voor de biologische teelt. Zo wordt onder meer het potentieel van de eiparasitaire sluipwesp Trissolcus basalis onderzocht voor de bestrijding van de zuidelijke groene stinkwants (Nezara viridula) in (vrucht)groenten onder bescherming. Dit zal gebeuren op locatie bij een tunnelteler.  

Daarnaast worden, waar mogelijk, ook andere preventieve en curatieve maatregelen geëvalueerd, zoals habitatbeheer, netten, innovatieve vangsystemen en feromonen. Het doel is om te komen tot praktische beheersrichtlijnen die haalbaar zijn op bedrijfsniveau.

Samen met biotelers

De praktijk staat centraal binnen BIOWANTS. Biotelers worden actief betrokken bij de monitoring op hun bedrijf, de evaluatie van beheersmaatregelen en het uitwisselen van ervaringen. Via waarschuwingen, artikels, een fytolicentie activiteit en studiedagen worden de resultaten gedurende het project breed verspreid, zodat de opgebouwde kennis snel doorvloeit naar de praktijk.

Wants gespot?

Indien je als teler graag wilt weten welke wants er in je teelt zit, mag je altijd foto’s doorsturen of exemplaren afleveren bij onderstaande contactpersonen.

Meer info?

An Van de Walle (groenten onder bescherming)
an.vandewalle@viaverda.be
+32 9 381 86 82

Liesbet Blindeman (sierteelt)
liesbet.blindeman@viaverda.be

Femke Temmerman (groenten openlucht)
femke.temmerman@inagro.be