Boerderijcomposteren wordt vaak geassocieerd met grote volumes, gespecialiseerde machines en aanzienlijke investeringen. Toch hoeft dat niet altijd zo te zijn. Dankzij een eenvoudige en creatieve aanpak blijkt het mogelijk om ook op kleine schaal kwalitatieve compost te produceren, zonder dat daarvoor meteen een compostkeerder nodig is.

Als begeleider hanteer ik doorgaans drie belangrijke voorwaarden voordat een landbouwer start met boerderijcomposteren. 

• De eerste is tijd: composteren vraagt regelmatige aandacht en een voldoende hoge frequentie van keren. 
• De tweede voorwaarde is geduld. Composteren is een natuurlijk proces dat niet kan worden geforceerd en tijd nodig heeft om tot een kwalitatief eindproduct te komen. 
• En ten slotte is er de beschikbaarheid van een compostkeerder, of van een loonwerker die deze dienst aanbiedt.

Vooral die laatste voorwaarde vormt vaak een drempel. Een compostkeerder is een aanzienlijke investering en voor veel landbouwers is het in de opstartfase onzeker of ze op lange termijn zelf compost zullen blijven produceren. In dat geval kan een loonwerker een goede tussenoplossing zijn. Maar wanneer slechts beperkte hoeveelheden compost worden gemaakt, wegen de kosten van loonwerk niet altijd op tegen de opbrengsten. De hoop met de hand keren is theoretisch mogelijk, maar in de praktijk weinig haalbaar op een professioneel landbouwbedrijf.

Tijdens het demomoment van het JOWOBO-project bij Bert D’Haene in het voorjaar van 2026 kwam er onverwacht een mogelijk antwoord op deze uitdaging. Onder de aanwezigen waren Elise en Jip van wijndomein Valke Vleug. Zij zochten naar een manier om de persresten van hun druiven op een circulaire manier te verwerken en opnieuw in te zetten op het bedrijf.

Tijdens een gesprek na afloop vertelden ze over een techniek die ze online hadden ontdekt. In een filmpje uit Nieuw-Zeeland werden composthopen aangelegd op stevige zeilen, waardoor ze zonder gespecialiseerde machines konden worden gekeerd. Het idee sprak meteen tot de verbeelding. Voor kleinschalige compostering leek dit een eenvoudige, betaalbare en werkbare oplossing. We besloten om de methode samen uit te testen.

Hiervoor werden stevige zeilen op maat gemaakt van 2 bij 4 meter, voorzien van robuuste lussen. Na het persen van de druiven werden de persresten op één zijde van het zeil gelegd. Enkele dagen later was het composteringsproces op gang gekomen en was het tijd voor de eerste keerbeurt.

De werkwijze bleek verrassend eenvoudig. Er is geen speciale machine nodig; een gewone trekker volstaat. Een touw wordt bevestigd aan de lussen van het zeil en gekoppeld aan de trekker. Door langzaam vooruit te rijden, trekt de trekker één zijde van het zeil over de composthoop. Daardoor rolt de volledige hoop als het ware om en komt die netjes op de andere zijde van het zeil terecht. Het resultaat? In een mum van tijd is de hoop volledig gekeerd en opnieuw voorzien van zuurstof, zonder zware investering of complexe techniek.

Deze eerste ervaringen tonen aan dat boerderijcomposteren niet noodzakelijk een verhaal van grote schaal en dure machines hoeft te zijn. Met wat creativiteit en een eenvoudige aanpassing kan ook een kleinschalige producent kwalitatieve compost maken en organische reststromen maximaal valoriseren.

Benieuwd naar deze techniek? Kom dan 24 november om 12u naar het demomoment op wijndomein Valke Vleug en ontdek zelf hoe eenvoudig kleinschalig composteren kan zijn. Meer info over dit demomoment vind je hier!

Meer info?
brecht.catteeuw@inagro.be