Minman: peren telen met minder manuren, een systeemaanpak
De hoofddoelstelling van het project is om de steeds moeilijker in te vullen behoefte aan (seizoens) arbeid in de perenteelt te reduceren. Dit door een systematische aanpak van snoei, dunning en pluk met bestaande, beschikbare technieken. Hierbij staat een totaalaanpak centraal: een doordachte fit van nieuwe maatregelen in de bestaande snoeisystemen/bedrijfsstructuur, en de omschakeling van nieuwe percelen met het oog op maximaal benutten van arbeidsreducerende maatregelen. Een dergelijke overschakeling op arbeidsreducerende maatregelen moet een economisch, technisch, ecologisch en sociaal duurzame fruitteelt toelaten. Minimale impact of verbetering op gebied van vruchtopbrengst- en kwaliteit, en duurzame controle over boomontwikkeling zijn cruciaal. Naast ‘klassieke’ metingen (opbrengst, kwaliteit, ..) worden uitgebreide tijdsstudies gedaan om het financiële aspect van specifieke snoei-, dunning- en plukmethoden te evalueren.
In de snoei leidt een tekort aan geoefende arbeidskrachten tot te laat of slecht gesnoeide bomen. Mechanisch (voor)snoeien kan de arbeidsbehoefte in de snoei reduceren. Hierbij worden de koppen en soms ook de scheuten op de gesteltakken en zijkant van de boom machinaal ingekort, gevolgd door een manuele correctiesnoei. Deze methode wint aan populariteit, maar op een duurzame manier mechanisch snoeien blijft een uitdaging. In dit project testen we hoe mechanisch snoeien kan worden toegepast in verschillende boomvormen. Zo kunnen ook eenvoudigere snoeiregels afgeleid worden om personeel beter op te leiden en intelligente, meer gerichte mechanische snoei(robots) aan te sturen.
Voor dunning blijft handdunning een courante dunmethode: het vermijdt risico’s op overdunning, maar betekent veel handarbeid. Een verdere omschakeling naar chemische/mechansiche dunning is onvermijdelijk, maar betere controle is wenselijk. We vergelijken daarom de verschillende chemische en mechanische dunningsmethodes naar effect op opbrengst, productie, en de tijd nodig voor bijkomende handdunning. Ook testen we of via meting van de bloemintensiteit met remote sensing, gekoppeld aan variabele toepassing van chemisch dunningsmiddel op boomniveau (taakkaart), chemische dunning rendabeler kan worden toegepast. Ook wortelsnoei om groei te remmen en vruchtzet te stimuleren wordt via taakkaarten variabel per boom uitgevoerd in dit project.
Pluk vraagt de meeste manuren – ingevuld door zowel losse seizoensarbeiders als bekwame tractorchauffeurs. Hoewel commerciële plukrobots nog niet beschikbaar zijn, kunnen hulpmiddelen als de Pluk-O-Trak en pluktrein/plukwagen nu al voor arbeidsbesparing zorgen. Deze worden echter relatief beperkt ingezet in Vlaanderen. We vergelijken de arbeidsbehoefte en het rendement van verschillende plukmethoden in verschillende boomvormen. Belangrijke boomvorm-factoren zijn de boomhoogte en hoe gemakkelijke vruchten te vinden en te bereiken zijn. De optimale boomvorm voor efficiënt plukken kan ook een goede opstap zijn naar de efficiënte inzet van toekomstige plukrobots.
pcfruit vzw
Bart Vanhoutte (projectcoördinator)
Serge Remy
Reinout Sevenants
Didier Vanroye
Bart Picard
KU Leuven-Acro
Rafael Verbiest
Karel Kellens
VLAIO LA-traject
Publicaties in vakpers:
- Vanhoutte B. et al .(2025) Arbeidsbesparing door mechanisch (voor)snoeien in peer. Fruit 2, p4-5
- Vanhoutte B. et al. (2025) Snoeien, dat kan je ook in de arbeidskosten. Fruit 23/24, p6-7
- Vanhoutte B. et al. (2026) Mechanisch snoeien biedt kansen voor arbeidsbesparing. Boer&Tuinder Jan. 2026, p44-45
- Remy S. et al. (2026) Variabele dunning bij peer heeft in 2025 bevestigd een veilige en rendabele keuze te zijn. Fruit 5, p17-20
- Sevenants et al. (2026) Mechanisatie in de appel- en perenpluk: van ladder naar plukplatform. Fruit 13, p4-6
Infoplatform ‘arbeid in snoei, dunning en pluk’ wordt ontwikkeld op pcfruit website in 2027.
Actieve betrokkenheid van 30 perentelers (waaronder ook 2 bio-gecertificeerd) in experimentele en observationele studies rond arbeid in snoei, dunning en pluk.
Toeleveranciers (oa machinebouwers)