In de Bio Boeren Blog van februari uit Johan Boussemaere zijn bezorgdheid over het begrip regeneratieve landbouw en analyseert hij hoe het zich verhoudt tegenover het biologische boeren. Lees ook zijn vorige blogs van september en maart.

Johan is gehuwd met Isabel Delanote en papa van Aude, Clara en Yvonne. Hij boert sinds 2003 op de ouderlijke hoeve, als derde generatie. In 2007 nam Isabel ook haar ouderlijke akkerbouwbedrijf over als vierde generatie. In 2016 zijn ze omgeschakeld naar bio en sinds 2021 hebben ze een kleine kaasmakerij waar ze een klein stukje van de melk verwerken tot kaas en yoghurt. Sindsdien gaat de boerderij door het leven als "Het Land van Melk en Honing".

Er is zo veel te doen rond regeneratieve landbouw, de manier van boeren waarbij men de ploeg aan de kant laat staan en met een minimale bodembewerking toch ook mooie resultaten kan halen. Ik neem er even Dr Google bij die het volgende zegt van Regeneratieve landbouw:

"Regeneratieve landbouw is een holistische benadering van voedselproductie die zich richt op het herstellen en versterken van ecosystemen, met een specifieke focus op de bodemgezondheid. In plaats van de bodem enkel te gebruiken (uitputten) of te behouden (duurzaamheid), streeft deze methode naar actieve verbetering van de natuurlijke hulpbronnen."

Deze benadering is eigenlijk integraal onderdeel van het biologisch boeren. Daarnaast doen we als bioboeren nog heel wat bijkomende inspanningen om zonder chemie en kunstmest te boeren. En om ons naar een wettelijk vastgelegd Europees lastenboek te schikken. Jaarlijkse controles doorstaan, certificaten opvragen, ontheffingen aanvragen, etc.

Er wordt heel wat geframed, er wordt ons om de oren geslagen met labels als weidemelk, waar de koeien 120 dagen 6 uur buiten moeten gaan, dit van heel ver gecontroleerd. Een klucht als verkooptruck. In 2025 kwamen wij aan 215 dagen met ca. 4000 uren grazen.

Als je als gangbare boer kijkt naar regeneratieve landbouw kan ik wel begrijpen dat je dit als een grote stap richting biologische landbouw ziet. Maar als je dan geen koeien in de weide zet of aardappelen gaat telen en zoveel keer gaat spuiten tegen de plaag, wat schiet er dan nog over van die 10.000 kg schimmels per ha waar we naar streven?

Als je dit als biologische boer bekijkt, zeg ik dit is mossel noch vis. Er bestaat geen regelgeving en het gaat gewoon mee met de massa. Een stuk beter voor de bodem, maar is het dat ook voor de boer?

De industrie zal het wel voor mekaar hebben om bio en regeneratieve landbouw op een hoopje te gooien en zich op de borst te kloppen dat zij het doen, dat regeneratief zelfs beter is dan bio omdat ze toch iets minder chemie gebruiken en, in dezelfde adem, (bijna) geen kunstmest gebruiken. De reinste greenwashing! Regeneratieve praktijken zijn natuurlijk positief maar slechts één aspect van het bedrijfssysteem...

Volgens Minister Brouns moet er meer kennis stromen van bio naar gangbaar, omdat boeren veel kunnen leren van elkaar. Ik heb er wat moeite mee, als men de kersen uit de bio taart komt pikken om dan te zeggen dat bio en gangbaar steeds dichter bij elkaar komen. Ons, bioboeren, de weg laten plaveien om de industrieën te helpen om zichzelf op de borst te kunnen kloppen. Daarvoor pas ik. Niet dat ik niet graag kennis deel, kennis is als vreugde. Bij het delen kun je het verdubbelen en steeds nieuwe inzichten bekomen.

Als ik praat met gangbare regeneratieve boeren, die heel eerlijk over hun uitdagingen en mislukkingen zijn, vraag ik me het volgende dan af. Als je nu al die inspanningen doet, minder kunstmest, minder fyto, geen grotere opbrengst: waarom verkoop je hetgeen je teelt dan nog gangbaar? Waarom schakel je dan niet over naar bio? Waar een mislukking of een minopbrengst enigszins in de prijs is inbegrepen? Want, het zijn vaak topboeren die op sommige vlakken meer kennis hebben dan veel bioboeren. Wij, bioboeren, kunnen zeker ook leren van de grote groep gangbare boeren die al meer ervaring heeft met grondzorg, met die minimale bodembewerking, met de permanente bodembedekking en bodemherstel.

Er is een mooie groep bioboeren die via Whatsapp in contact staat in de “bio-regeneratieve focusgroep”. En wat een prachtige uitwisselingen we daar zien van kennis en ervaringen. Ik leer er veel van bij. Stuk voor stuk fijne mensen die hun grond graag zien, en dat kan gaan van heel kleine CSA naar heuse akkerbouwbedrijven. Size doesn’t matter, de liefde voor de bodem des te meer. En het werkt! Een loonwerker uit de westhoek zei me deze winter dat zijn twee beste percelen snijmais biologisch waren geteeld. Niet geheel toevallig van 2 mensen uit de focusgroep. Dat maakt mij hoopvol. Het idee dat het kan, het is natuurlijk topsport hoe deze mensen met de wiedeg en de schaaf tewerk gaan, maar dat het klopt dat planten niet beter gaan groeien door er fyto op te spuiten.

Ik heb hier lang over lopen tobben, hoe moeten we ons hier als bioboeren opstellen tegenover de regeneratieve collega’s? En ik kom eigenlijk op het volgende uit. Hoe je het draait of keert, wij mogen eigenlijk als bioboeren regeneratieve landbouw claimen, wij mogen de kersen uit de taart pikken van de regeneratieve boeren. Het zou onze opbrengst kunnen verhogen, onze kwaliteit verbeteren. En de weg openleggen voor de regeneratieve boeren om om te schakelen!

Op de foto hier bovenaan zie je trouwens een hoopje dat pendelaars maken. Pendelaars zijn regenwormen die metersdiepe verticale gangen uitgraven in de bodem en op die manier bijdragen tot een betere waterinfiltratie en diepere beworteling van de planten.

Johan Boussemaere

Wil je graag reageren op de blog? Stuur Johan een mailtje!